Khẳng định bản lĩnh, khí phách và sức mạnh nội sinh

Thứ bảy - 21/11/2020 23:00

Đoàn chủ tịch hội thảo gồm các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Trung tướng Nguyễn Tân Cương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trưởng ban chỉ đạo hội thảo; Trần Lưu Quang, Phó bí thư Thường trực Thành ủy TP Hồ Chí Minh, đồng Trưởng ban chỉ đạo hội thảo; Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Phó trưởng ban chỉ đạo hội thảo; các đồng chí: Trung tướng Trần Hoài Trung, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu 7, Phó trưởng ban chỉ đạo hội thảo; Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Nhiên, Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, Phó trưởng ban chỉ đạo hội thảo.

Tới dự hội thảo có các đồng chí: Trương Mỹ Hoa, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ tịch nước; Lê Thanh Hải, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh; Huỳnh Đảm, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Thượng tướng Nguyễn Thành Cung, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Trung tướng Phùng Sĩ Tấn, Phó tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam; cùng đại biểu các cơ quan, đơn vị, ban, ngành, địa phương và nhiều tướng lĩnh, nhà khoa học, nhân chứng lịch sử. Ban tổ chức hội thảo đã nhận được gần 90 tham luận của các đại biểu tham dự hội thảo.

Bài học về chủ trương đúng đắn, sáng tạo, quyết đoán của Đảng ta

Phát biểu khai mạc hội thảo, Trung tướng Nguyễn Tân Cương nhấn mạnh: Cách đây 75 năm, ngày 23-9-1945, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, Xứ ủy, Ủy ban nhân dân (UBND) và Ủy ban kháng chiến (UBKC) Nam Bộ đã kịp thời phát động quân và dân Nam Bộ mở đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Nam Bộ trở thành tiền tuyến của cả nước, thể hiện khí phách anh hùng, ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc, dũng cảm chiến đấu chống lại kẻ thù xâm lược, tạo điều kiện cho Đảng và Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa có thời gian chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài... Hơn một năm kháng chiến là khoảng thời gian không dài, nhưng cuộc chiến đấu ở Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ đã tạo ra tiền đề cho việc xác định đường lối kháng chiến sau này, đồng thời khẳng định những quy luật của chiến tranh cách mạng trong điều kiện và bối cảnh mới của lịch sử... Hội thảo góp phần hun đúc tinh thần yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý chí bảo vệ nền độc lập, tự do và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; đồng thời giúp chúng ta có cái nhìn sâu sắc, toàn diện, đầy đủ hơn về tầm vóc, giá trị lịch sử và hiện thực của 15 tháng kháng chiến ở Nam Bộ, qua đó, đúc rút những kinh nghiệm và bài học lịch sử quý để vận dụng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong giai đoạn hiện nay.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: CƯỜNG KHOA

Cuộc hội thảo được tổ chức tại nơi mà 75 năm trước là chiến trường trọng điểm. Với độ lùi thời gian, chiến trường xưa đã vươn mình đổi khác. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Sài Gòn-Gia Định trước đây, TP Hồ Chí Minh hôm nay luôn dốc sức cho sự nghiệp cách mạng, khẳng định ý chí, bản lĩnh Nam Bộ thành đồng. Với ý nghĩa đó, phát biểu chào mừng hội thảo, thay mặt lãnh đạo TP Hồ Chí Minh, đồng chí Trần Lưu Quang khẳng định: “Tiếp nối truyền thống yêu nước, phát huy hào khí Nam Bộ “Thành đồng Tổ quốc”, TP Hồ Chí Minh luôn nỗ lực, phấn đấu, xứng đáng với những gì mà thế hệ cha anh đã làm được. Từ cuộc hội thảo khoa học này, thành phố sẽ tiếp thu được nhiều nội dung sâu sắc, nâng cao nhận thức về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời đại Hồ Chí Minh; khát vọng độc lập, tự do của miền Nam “đi trước, về sau”. Đảng bộ và nhân dân TP Hồ Chí Minh nguyện tiếp tục phấn đấu “đi trước, về đích trước” trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước; phát huy ý chí tự lực, tự cường, đoàn kết, năng động, sáng tạo, xây dựng TP Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình”.

75 năm trôi qua, trang sử NBKC đã hòa chung với chiến công hiển hách của quân và dân ta, đánh thắng thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hoàn thành sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do, hòa bình và thống nhất đất nước. Cùng với thời gian, giá trị NBKC ngày càng được khẳng định, trở thành biểu tượng của khí phách quật cường và khát vọng hòa bình, ý chí bảo vệ độc lập, tự do của đồng bào, chiến sĩ Nam Bộ nói riêng và toàn thể dân tộc Việt Nam nói chung. Trong báo cáo đề dẫn hội thảo, Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đề nghị: Bằng tư duy khách quan, khoa học và cách tiếp cận mới, hội thảo tập trung làm rõ những nội dung chủ yếu, gồm: Phân tích bối cảnh lịch sử, tình hình trong nước và quốc tế liên quan, khẳng định đường lối, chủ trương lãnh đạo đúng đắn của Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự nhạy bén, chủ động, kiên quyết của Xứ ủy, UBND và UBKC Nam Bộ trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo quân và dân Nam Bộ khẩn trương chuẩn bị lực lượng, quyết tâm kháng chiến, kịp thời giáng trả quân Pháp bằng mọi thứ vũ khí có trong tay; tái hiện cuộc chiến đấu anh dũng, kiên cường, bước đầu đập tan mưu đồ “đánh nhanh, thắng nhanh” của địch; phân tích, luận giải sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân được biểu hiện qua NBKC...

Với gần 90 tham luận trình bày sâu sắc, khoa học, chính xác, sự kiện NBKC được tái hiện một cách hào hùng. Nhiều tham luận nhấn mạnh: NBKC thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo, quyết đoán của Xứ ủy Nam Bộ; đường lối lãnh đạo kháng chiến đúng đắn của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong tham luận gửi về hội thảo, PGS, TS Nguyễn Danh Tiên, Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), phân tích: Khi thực dân Pháp nổ súng tại Sài Gòn, Xứ ủy và UBND Nam Bộ đã họp khẩn nhận định tình hình, bàn chủ trương “đánh hay chờ chỉ thị của Trung ương” và đi đến quyết định: “Đánh”. Đây là quyết định đúng đắn, thể hiện tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của Xứ ủy Nam Bộ trước Đảng, trước vận mệnh của dân tộc. Quyết tâm đó chứng tỏ Xứ ủy Nam Bộ vững tin vào tinh thần và khả năng cách mạng của nhân dân Nam Bộ trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập, tự do của dân tộc.

Đồng quan điểm đó, PGS, TS Hà Minh Hồng (Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn-Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), luận giải: “Chủ trương và quyết tâm kháng chiến của Xứ ủy Nam Bộ đã nhận được sự đồng tình của Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhanh chóng chỉ đạo tổ chức lực lượng chi viện miền Nam, kêu gọi nhân dân cả nước hướng về miền Nam, lệnh cho các đội quân “Nam tiến” khẩn trương lên đường vào Nam chiến đấu. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư đến đồng bào Nam Bộ, khẳng định Chính phủ và toàn quốc đồng bào sẽ hết sức ủng hộ NBKC”.

Nhiều tham luận đều thống nhất khẳng định: Kịp thời phát động kháng chiến là quyết định táo bạo, kiên quyết và kịp thời, thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo của Xứ ủy Nam Bộ. Căn cứ diễn biến cuộc kháng chiến ở Nam Bộ, Trung ương Đảng luôn có sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời củng cố tổ chức đảng, xây dựng LLVT, phát động quần chúng đứng lên kháng chiến. Sự lãnh đạo, chỉ đạo đó bảo đảm cho cuộc đấu tranh của đồng bào Nam Bộ đạt nhiều kết quả, góp phần làm chậm bước tiến của địch, để Đảng, Chính phủ, quân và dân cả nước có sự chuẩn bị chu đáo hơn, sẵn sàng bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược.

Bài học về ý chí quật cường, tinh thần đoàn kết toàn dân

Hưởng ứng Lời kêu gọi của UBKC Nam Bộ, quân và dân Nam Bộ, trước hết là quân và dân Sài Gòn-Chợ Lớn đã anh dũng chiến đấu với tinh thần và ý chí sôi sục. Đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy TP Hồ Chí Minh, tham luận: “Với gậy tầm vông và mọi vũ khí có trong tay, quân và dân Nam Bộ đã kiên cường đánh trả kẻ địch có trang bị hiện đại, khiến cho chúng hết sức bất ngờ, lúng túng. Các đơn vị LLVT và các tầng lớp nhân dân thành phố đã thực hiện “tiêu thổ kháng chiến”, kiên quyết chống trả địch. Mọi hoạt động đều ngưng trệ, mọi vật dụng đều quăng ra đường để ngăn cản quân địch và triệt phá đường tiếp tế của chúng. Trong, ngoài thành phố phối hợp siết chặt vòng vây, kiên quyết chiến đấu, gây cho địch nhiều thiệt hại”.

Cùng đề cập vấn đề này, Thiếu tướng Nguyễn Văn Nam, Tư lệnh Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh, nêu rõ: Từ ý chí quật cường và quyết tâm bảo vệ độc lập, tự do, LLVT và các tầng lớp nhân dân hừng hực khí thế, dũng cảm chiến đấu trên các mặt trận. Tham gia đội ngũ chiến đấu còn có đông đảo nhân sĩ trí thức, binh lính cũ, tiểu thương... Các lực lượng này dưới sự hướng dẫn của Ủy ban kháng chiến Nam Bộ tích cực chuẩn bị và sẵn sàng đánh trả quân Pháp. Bên cạnh đó, một bộ phận những người có tinh thần dân tộc trong lực lượng Bình Xuyên, giáo phái tôn giáo... tự trang bị vũ khí, tổ chức tiến công tiêu diệt quân Pháp. Ở các khu chợ, phụ nữ luôn mang theo dao kiếm, gậy tầm vông, đòn gánh, sẵn sàng bao vây, tiến công binh lính Pháp tới chợ... Các hoạt động đó là biểu hiện sinh động của tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và thái độ, trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân Sài Gòn-Chợ Lớn trước kẻ thù xâm lược.

NBKC không những đã làm thất bại kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp mà còn chứng tỏ sức mạnh của nền dân chủ mới và ý chí bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc. Kết quả ấy là sự hòa quyện của thế và lực, của tinh thần đoàn kết quân-dân, đoàn kết các lực lượng. Nói như GS, TS Võ Văn Sen, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn- Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, đó chính là “Hào khí Nam Bộ”, hào khí Đồng Nai-Bến Nghé-Cửu Long. Hào khí ấy chính là sức mạnh nội sinh để vượt qua mọi nguy biến. Trong bối cảnh cùng lúc phải đối phó với thù trong giặc ngoài, nhưng cuộc kháng chiến chống Pháp của quân và dân miền Nam ngay từ đầu đã nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Chính phủ và sự hưởng ứng, chi viện tích cực của quân, dân miền Bắc, cùng kiều bào ta ở nước ngoài. Tại Nam Bộ, Xứ ủy cũng chủ động đề ra nhiều đối sách để bảo vệ độc lập dân tộc, trong đó đặc biệt chú trọng cải tổ, mở rộng đoàn kết dân tộc, với sự tham gia của các đại biểu đại diện cho các tầng lớp nhân dân... “Hào khí Nam Bộ thể hiện rõ bản lĩnh, sự linh hoạt, thông minh, mưu trí, sáng tạo, đoàn kết, không chỉ “dám đánh” mà còn “biết đánh” một cách hiệu quả với nhiều phương thức tác chiến, chiến thuật quân sự, vũ khí tự tạo để chiến thắng kẻ thù”-GS, TS Võ Văn Sen nhấn mạnh.

Nhiều tham luận đã đi sâu phân tích và khẳng định: Ngay trong những ngày đầu quân và dân Nam Bộ đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược, nhân dân cả nước đã tỏ rõ ý chí quật cường, tinh thần đoàn kết bằng những hành động thiết thực. Đó là nét tiêu biểu của NBKC và cũng là cội nguồn sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Vận dụng sáng tạo trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay

Trên cơ sở phân tích, luận giải sâu sắc và toàn diện những vấn đề từ thực tiễn lịch sử, trong tham luận của Thiếu tướng, PGS, TS Vũ Cương Quyết, Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng, cho thấy: “NBKC thắng lợi là kết quả của nhiều yếu tố, nhưng nổi bật nhất đó là đã xây dựng “thế trận lòng dân”. Thế trận ấy thể hiện ở việc xây dựng và giữ vững tổ chức cơ sở đảng, củng cố chính quyền nhân dân và các tổ chức chính trị-xã hội; xây dựng được niềm tin của quân và dân Nam Bộ vào sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ và Xứ ủy Nam Bộ; biết dựa vào dân, động viên được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia kháng chiến... Trong giai đoạn hiện nay, cần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ XHCN; xây dựng “Thế trận lòng dân”, tạo tiền đề để xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững chắc.

Cùng với bài học về “Thế trận lòng dân”, dựa vào dân, lấy dân làm gốc, một số tham luận đã đi sâu phân tích và rút ra bài học thực tiễn từ tinh thần chủ động, sáng tạo của Xứ ủy, UBND và UBKC Nam Bộ; sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, kịp thời của Trung ương Đảng, Chính phủ đối với cuộc kháng chiến ở Nam Bộ; về công tác huy động sức người, sức của chi viện chiến trường... Những bài học ấy không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có giá trị hiện thực sâu sắc, vận dụng hiệu quả vào hoạt động xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay...

Phấn khởi trước những ý kiến chân thành, tâm huyết, Trung tướng Nguyễn Tân Cương phát biểu kết luận hội thảo, đánh giá cao hàm lượng khoa học của các tham luận. Đồng chí Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: Hội thảo đã góp phần phản ánh, phân tích, đánh giá nhiều nội dung sâu sắc về NBKC, qua đó rút ra những bài học lịch sử và kinh nghiệm quý về sự lãnh đạo, chỉ đạo chiến lược của Đảng, về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và nhân tố chính trị-tinh thần...; đồng thời gợi mở những vấn đề tiếp tục nghiên cứu, vận dụng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nội dung và kết quả nghiên cứu về NBKC tại hội thảo khoa học này được tổng hợp xuất bản thành sách, làm tài liệu bổ ích để nghiên cứu, học tập, giáo dục về lịch sử. Những tư liệu mới cần tiếp tục tổng hợp, sưu tầm để nghiên cứu vận dụng vào thực tiễn. Các cơ quan, đơn vị tăng cường tuyên truyền để cán bộ, chiến sĩ và nhân dân hiểu rõ hơn về tầm vóc lịch sử của NBKC, góp phần bồi đắp truyền thống yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Nhóm phóng viên Ban đại diện phía Nam

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây