Nhiều cha mẹ đang vô tình làm mất đi tính sáng tạo và tự lập của con chỉ bởi những câu nói tưởng chừng vô hại này

Thứ tư - 26/01/2022 18:00
 

Bạn có từng nói với con những câu này?

Hôm nay, một cô bé xinh xắn 3 tuổi chạy lon ton đến phòng khám của tôi xin 1 thanh kẹo, vì tôi luôn có đủ các loại kẹo để 1 góc bàn cho các bé. Cô bé rất nhỏ không thể với tới hoặc nhìn thấy những viên kẹo của tôi và mẹ cô liền bỏ vội túi xách xuống sàn nhà và bế bé lên, cô bé nhìn 1 lúc và chọn 1 viên kẹo trên bàn, mặc dù tôi khuyến khích bé lấy thêm nhiều loại khác nữa. Lúc ra về tôi bèn hỏi mẹ cô bé: sao chị không giúp bé lấy 1 viên kẹo sẽ tiện hơn? Mẹ cô bé đáp: "Cháu nó biết sẽ chọn viên nào".

Câu nói này làm tôi suy nghĩ khá nhiều. Trên thực tế sự phát triển não bộ của các bé nên có 1 không gian tự lập và sáng tạo riêng của các bé. Tôi biết rằng cha mẹ Việt Nam yêu thương và quan tâm các bé rất nhiều, nhưng thực sự nhiều cha mẹ đã không cho các bé không gian để tự lập. Nhiều cha mẹ đã làm hết mọi thứ cho các bé.

Nhiều cha mẹ đang vô tình làm mất đi tính sáng tạo và tự lập của con chỉ bởi những câu nói tưởng chừng vô hại này - Ảnh 1.

Đừng kìm hãm sức sáng tạo của trẻ. Ảnh minh họa.

Những ví dụ tôi đã gặp hoặc trò chuyện với 1 số cha mẹ Việt Nam:

- Sợ bé cắt thủ công không được thẳng hoặc không đạt điểm cao, cha mẹ cắt dùm luôn cho bé: "Thôi để mẹ cắt luôn cho nhanh, con đứt tay đấy". Điều này đồng nghĩa với việc bé mất cơ hội để học được sự thất bại và nỗ lực cố gắng của riêng bé.

- Bé thích vẽ cây có chùm lá màu tím (vì bé thích màu tím), nhưng cha mẹ cho rằng lá cây phải màu xanh và yêu cầu bé vẽ màu xanh: "Lá cây phải màu xanh chứ, con vẽ linh tinh gì đấy". Như thế bé đã mất cơ hội để biết rằng bé có thể làm những gì bé yêu thích, đó chính là khơi nguồn của đam mê, sáng tạo và thành công.

- Bé thích đi qua vũng nước mưa (rất cạn và nhỏ), nhưng cha mẹ sợ bé bị ướt và cảm lạnh, nên đã bế bé đi qua: "Thôi ướt hết về lại ốm ra đấy bây giờ". Như vậy bé đã mất cơ hội để hiểu cảm giác tuyệt vời và phấn khích như thế nào khi tự mình đi qua vũng nước, dù là vũng nước cạn.

- Bé thích cho con mèo nhỏ ăn mẩu thức ăn, cha mẹ sợ bé bị mèo cào và giành lấy thức ăn từ tay bé, thả xuống đất cho con mèo, hi vọng con mèo đi lại và ăn cho bé xem, nhưng con mèo không ăn và bỏ đi: "Cho ăn kiểu đấy nó cắn cho thì sao". Như vậy bé đã mất cơ hội để hiểu về bài học giao tiếp con người và động vật, hơn hết là mất lòng tin và yêu thương trên động vật.

Khoa học nói gì về không gian tự lập và sáng tạo của bé?

Gs.Bs. da Rose Florez, ĐH Arizona State, Mỹ nhấn mạnh rằng mọi hoạt động hằng ngày cần để bé có không gian quyết định, tự lập, và sáng tạo theo cách riêng của bé. Đây là cách mà não bộ bé hoạt động tốt nhất. 

Gs.da Rose Florez cũng nói thêm: cha mẹ cũng đừng quá thất vọng khi yêu cầu 1 bé 5 tuổi vẽ con chó và bé tô màu đỏ với lí do là bé thích con chó của bé mặc cái đầm màu đỏ giống bé. Các liên kết thần kinh trong đại não sẽ có dịp phát triển tạo cho bé nhiều sáng tạo và suy nghĩ khác biệt và thành công hơn các bé chỉ được cha mẹ chỉ và cho những khái niệm rập khuôn, không sáng tạo.

Nhiều cha mẹ đang vô tình làm mất đi tính sáng tạo và tự lập của con chỉ bởi những câu nói tưởng chừng vô hại này - Ảnh 2.

Ảnh minh họa.

Những điều cha mẹ nên làm?

- Thay vì cấm đoán bé chơi và chạm vào mọi thứ thì cha mẹ nên cho bé trải nghiệm theo cách của bé nhưng vẫn kiểm soát an toàn vòng ngoài

Ví dụ dẫn bé ra công viên, nơi có nhiều lá cây các loại rơi trên sân, cho bé tìm những loại lá bé thích, tự do lắng nghe bé giải thích tại sao bé thích lá này.

Các bé nhỏ hơn 2 tuổi có thể cho bé chơi các vật dụng như đậy nắp nồi hoặc chồng các ly vào nhau, đừng ngại mấy vật dụng này làm đau bé, mà chọn những món đồ chơi đắt tiền. Bé cần hiểu thế giới xung quanh bằng chính trải nghiệm của bé, đồ chơi đắt tiền không phải là thế giới xung quanh của bé.

Có thể dạy bé cách cho cá ăn hoặc cách vuốt ve con chó (tuy nhiên bạn vẫn đảm bảo là kiểm soát tình huống, hồ cá là phải xa tầm với của bé hoặc không gây nguy hiểm như làm bé đuối nước, chó bạn nên đảm bảo rằng con chó phải nghe lời bạn tuyệt đối, các bé bị dị ứng lông động vật không nên tiếp xúc với động vật).

- Cho bé tự do chọn điều bé nghĩ

Đừng bao giờ nghĩ rằng điều bạn nghĩ là đúng với bé, bé sẽ hoàn toàn nghĩ khác bạn, vì cách não bé hoạt động là khác bạn, não bạn hoạt động dựa trên trải nghiệm trước đó, bé không có trải nghiệm trước đó, bé chỉ có sự sáng tạo và yêu thích của mình, não bé cần thiết cho các tế bào thần kinh thỏa sức liên kết và gỡ liên kết.

Ví dụ: Hãy cho bé 1 hộp bút màu và các loại giấy có chất liệu khác nhau, và cho bé tự vẽ và tô màu theo ý bé. Bé không có trải nghiệm lá cây màu xanh như não của bạn, trừ khi bạn đã chỉ bé thấy lá cây màu xanh lúc đi công viên. Do đó, bé vẽ lá cây màu đen là chuyện rất bình thường. Đơn giản, bạn chỉ nói với bé: ngày mai, bố mẹ sẽ cho con đi công viên để xem lá cây màu gì nhé. Sau khi đi công viên về, bé vẽ chiếc lá màu vàng cam, cũng đừng la bé làm gì, lắng nghe lí do tại sao bé vẽ vậy, bạn sẽ nghe lời giải thích rất dễ thương là: "bố chỉ kêu con nhặt những lá rơi trên mặt đất, mà lá nào cũng màu vàng cam thôi bố ạ".

- Hãy cho bé giúp bạn làm một vài việc trong nhà

Ví dụ: khuyến khích các bé từ 12 tháng tuổi giúp bạn nhặt đồ chơi bỏ vào giỏ, nhặt vớ cùng loại (từ 18 tháng tuổi) bỏ vào giỏ, giúp bạn nhặt rau xanh, đỏ (bé từ 3 tuổi). Đơn giản là luôn khuyến khích bé làm những điều này khi bé vui muốn giúp bạn.

- Hãy cho hệ miễn dịch của bé hoạt động mạnh mẽ nhất

Ví dụ đừng ngại cho bé đi qua vũng nước mưa cạn, đừng ngại cho bé chơi cát, đừng ngại cho bé chơi bong bóng xà phòng. Đơn giản bạn chỉ cần rửa tay bé thật sạch sau đó là được. Phần còn lại để bé thỏa thích thử sức hệ miễn dịch của bản thân.

Vài nét về tác giả:

Bác sĩ dinh dưỡng Anh Nguyễn là chuyên gia tư vấn về y học bộ gen, hiện là Ủy Viên Cấp Cao tại Hiệp Hội Dinh Dưỡng và Y Học Lối Sống Vương Quốc Anh (BANT) kiêm Phó Tổng Biên Tập tạp chí Harvard Public Health Review tại Đại học Harvard.

Anh Nguyễn là diễn giả khách mời (keynote speaker) cho nhiều hội thảo khoa học lớn tại Anh và Châu Âu. Những công trình nghiên cứu của ông tập trung giải thích các khái niệm sâu sắc về dinh dưỡng cá nhân hóa dựa trên bộ gen mỗi người cũng như y học lối sống trong sự khác biệt giữa người châu Âu và châu Á tại Vương quốc Anh.

Ngoài ra, bác sĩ còn nhận được nhiều sự yêu mến của các bậc phụ huynh trong lĩnh vực nuôi dạy con cái và đồng hành cùng con trên hành trình thiêng liêng nhưng cũng đầy gian nan này.

https://afamily.vn/nhieu-cha-me-dang-vo-tinh-lam-mat-di-tinh-sang-tao-va-tu-lap-cua-con-chi-boi-nhung-cau-noi-tuong-chung-vo-hai-nay-20220122131225552.chn

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây